Centrum voor Jeugd en Gezin | Capelle aan den IJssel

Een kijkje bij… de themales in de derde klas!

Een kijkje bij... de themales in de derde klas!

In de derde klas van de middelbare school krijgen jongeren een themales. Deze themales wordt verzorgd door een jeugdverpleegkundige en jeugd- en gezinscoach van het CJG. Een themales kan bijvoorbeeld gaan over middelengebruik, een gezonde leefstijl of seksualiteit. Hoe gaat dat, zo’n themales? Vandaag kijken we mee met jeugd- en gezinscoach Priya en jeugdverpleegkundige Hatice!

Priya en Hatice worden door de mentor aan de klas voorgesteld. Ze leggen uit dat ze van het CJG zijn. “Jullie kennen het CJG misschien nog wel van het brugklasgesprek,” zegt Priya. “Je hebt toen met een jeugdverpleegkundige gepraat over je gezondheid en hoe het met je gaat. Wie weet dat nog?” De meeste jongeren weten dit nog wel. Meer informatie over het brugklasgesprek

Seksualiteit
“De themales van vandaag gaat over seksualiteit,” vertelt Hatice. “Waar denken jullie aan bij seksualiteit?” “Twee mensen die seks met elkaar hebben,” roept een jongen. “Zwanger worden,” zegt een meisje. “Ja en kinderen krijgen,” voegt een ander toe. Ook condooms, anticonceptie en soa’s worden genoemd. “Soa’s, heel goed. Weet je wat een soa is?” vraagt Priya. De leerling knikt: “Een seksueel overdraagbare aandoening.” “Dat is toch ook chlamydia?” vraagt een klasgenoot. “Dat klopt. Over soa’s gaan we jullie straks meer vertellen,” antwoordt Priya. “Maar weten jullie ook welke voorbehoedsmiddelen er zijn om een soa of zwangerschap te voorkomen?”

De leerlingen noemen verschillende voorbehoedsmiddelen op. Bij biologie hebben ze hier al eerder over geleerd. Hatice is benieuwd of de jongeren alles nog goed weten. “Kan iemand aan mij uitleggen hoe de anticonceptiepil werkt?” Er volgt een foutloze uitleg. Priya laat een lijstje met voorbehoedsmiddelen zien. “Staat er eentje bij die jullie niet kennen?” Niet iedereen weet wat een anticonceptiepleister is. Priya en Hatice leggen uit hoe de anticonceptiepleister werkt. “Zitten daar ook hormonen in?” vraagt een leerling. “In de anticonceptiepil, anticonceptiepleister en de prikpil zitten allemaal hormonen. Ze werken ongeveer hetzelfde,” legt Hatice uit.

Soa’s
Dan is het nu tijd voor de soa’s. Ook dit gedeelte vullen Priya en Hatice interactief in. Voordat ze uitleg geven over een soa, vragen ze eerst aan de klas wat ze er al over weten. Door met de leerlingen in gesprek te gaan, komen ze vaak al een heel eind. Ze bespreken verschillende soa’s: chlamydia, genitale wratten, herpes, gonorroe en HIV. Sommige plaatjes vinden de jongeren ‘vies’ en af en toe wordt er een beetje om gelachen. Maar er worden ook vragen gesteld, bijvoorbeeld over herpes. “Herpes is toch ook een koortslip?” vraagt een meisje. “Een koortslip valt inderdaad ook onder herpes,” begint Priya. Dat maakt de klas onrustig. De leerlingen praten door elkaar en spreken hun verbazing uit. “Maar een koortslip gaat toch gewoon weer weg?” “Een koortslip gaat inderdaad weg, maar het virus blijft wel in je lichaam. Je bent dan drager. Als je weerstand vermindert, dan kan je lichaam zich minder goed tegen het virus verdedigen en komt de koortslip weer op,” legt Hatice uit. “Maar een koortslip is niet hetzelfde als de soa herpes,” stelt Priya de klas gerust. Ze legt het verschil aan de leerlingen uit.

Als alle soa’s besproken zijn en de vragen zijn beantwoord, is het tijd voor een korte quiz. Waar beschermt een condoom tegen? Zijn de risico’s van soa’s voor jongens en meisjes gelijk? Is ‘voor het zingen de kerk uit’ een betrouwbare methode is om niet zwanger te worden? En kun je een soa voorkomen door jezelf met zeep te wassen? De meeste vragen worden goed beantwoord. Soms geven Priya en Hatice nog extra uitleg.

Seksuele grensoverschrijding
De laatste vraag van de quiz gaat over seksuele grensoverschrijding: hoe veel jongeren hebben iets meegemaakt tegen hun wil, van zoenen tot verkrachting? De leerlingen schatten dit hoog in, 8 op de 10. Het antwoord zegt iets anders: 1 op de 20 jongens en 2 op de 20 meisjes geeft aan wel eens gedwongen te zijn iets te doen op seksueel gebied wat ze niet wilden. “Dat klopt niet hoor,” zegt een leerling meteen. “Er zijn ook veel jongens en meisjes die dat niet vertellen,” vult een ander aan. Priya en Hatice zijn benieuwd wat de leerlingen zelf zouden doen. “Stel: je wilt seks hebben met condoom en je partner zegt dat hij of zij zonder wil. Wat doe je dan?” De meeste jongeren reageren heel stellig: “Als ik het niet wil, dan gebeurt het niet”. “En als je de pil gebruikt?” vraagt Hatice. Dat verandert de zaak. “Dan kan het wel zonder,” zegt een meisje. “Maar je krijgt dan wel een soa!” reageert een klasgenoot. “Ja, maar ik ga het toch niet mijn hele leven met condoom doen?” Er volgt een kleine discussie in de klas. Sommige leerlingen zijn van mening dat je het wel zonder condoom kunt doen als je elkaar al wat langer kent. Hatice vraagt hoe ze zichzelf dan tegen een soa beschermen. “Dan laat je je allebei gewoon eerst testen,” antwoordt een leerling. “Ja, of je vraagt met hoe veel meisjes hij het al gedaan heeft,” zegt een ander.

Priya en Hatice vertellen meer over seksuele grensoverschrijding en laten cijfers zien. Alle leerlingen zijn het erover eens dat seksuele grensoverschrijding niet moet gebeuren. Elke jongere die dit meemaakt, is er één te veel. “Hoe denken jullie over nafluiten, vind je dat vervelend?” vraagt Priya. De meeste leerlingen vinden het alleen vervelend als oudere mannen dit doen. “Straks komt hij je achterna, dat vind ik wel gevaarlijk.” Jongens van hun eigen leeftijd negeren ze meestal. “Is er ook iemand die zich beter voelt door het nafluiten?” wil Hatice weten. “Ergens is het wel een compliment,” zegt een meisje. “Maar als je iemand leuk vindt, doe het dan op een andere manier”.

Naaktfoto’s
Priya en Hatice laten onderstaand filmpje zien over sexting/naaktfoto’s versturen.

Er wordt verschillend op het filmpje gereageerd. De één vindt het de eigen schuld van het meisje, de ander vindt dat de jongen fout zit. Er ontstaat een discussie. De mentor grijpt in: “Soms hebben we snel een oordeel over anderen. Maar we weten niet in welke situatie het meisje zit. Misschien wordt ze wel onder druk gezet om het te sturen. En ook van de jongen weten we dat niet. Misschien is hij wel opgejut door zijn vrienden. Zeg dus niet te snel: eigen schuld, dikke bult.”

Hebben de jongeren zelf wel eens een naaktfoto of filmpje ontvangen? Veel leerlingen geven aan dat ze dat inderdaad wel eens hebben meegemaakt. “Wat hebben jullie er mee gedaan?” vraagt Priya. Soms krijgen de jongeren naaktfoto’s van onbekenden of zien ze seksueel getinte foto’s voorbij komen op social media. Als het van een onbekende is, doen ze er meestal niets mee: “Je kijkt wel even, maar verder niks.” Als ze via een privébericht een naaktfoto binnen krijgen, blokkeren ze diegene. “Maar als het iemand is die je kent of waarvan je weet wie het is, dan heb je het er wel over,” zegt een leerling. “Zou je zo’n foto doorsturen?” vraagt Hatice. “Nee, het is persoonlijk. En je maakt er iemands leven mee kapot,” antwoordt de leerling. “Maar er zijn ook meiden die gewoon van jongens en aandacht houden en zelf foto’s rondsturen voor de aandacht.” Priya en Hatice delen nog een aantal wist-je-datjes over naaktfoto’s en stellen de leerlingen nog een paar vragen. Daarna zit de themales erop!

Ze vragen de leerlingen om tips en tops op te schrijven en beantwoorden nog wat laatste vragen. Hatice geeft aan dat ze op vaste momenten op school te vinden is, voor als leerlingen nog meer vragen hebben of als ze een verhaal kwijt willen.

 

Deel dit artikel: